قطان و بسيار بعيد است كه در يك عصر و زمان ، دو نفر در يك شهر ، در باب يك علم ، دو كتاب به يك اسم تأليف كنند » . « 1 » علامهء قزوينى نيز ، در مورد انتساب كتاب كيهان شناخت ، به قطان مروزى ، در نامه‌اى در تأييد نظر اقبال آشتيانى ، چنين نوشته است : « اكتشاف بسيار - بسيار مهمى فرموده‌ايد كه در تتمهء صوان الحكة ، يافته‌ايد كه مؤلف كيهان شناخت ، امام حسن قطان بوده است ، چندى قبل آقاى آقا ضياء الدّين نورى ، از بنده در خصوص مؤلف كتاب مزبور استفسار فرموده بودند و من با فحص بليغ در جميع فهارس جميع مكاتب اروپا كه به آنها دسترسى داشتم ، ذكر و نامى و نشانى ، نه از كيهان شناخت و نه از مؤلف آن نتوانستم به دست آورم و حالا پس از قرائت مرقومهء عالى و رجوع به تتمهء صوان الحكمة ، نسخهء برلين ، ورق 889 ، ديدم ، بله واضحا صريحا ، تأليف كتاب مزبور را به امام حسن قطان ، نسبت مىدهد . . . فوق‌العاده از اين اكتشاف سركار ، بنده هم خوشحال شدم و فورا در تحت نام سركار اين فقره را در حاشيه حاجى خليفه و در ورقهء علىحده يادداشت كردم كه يادم نرود » . « 2 » غير از بيهقى در تتمهء صوان الحكمة و سيوطى در بغية الوعاة به‌نقل از معجم الادباء ياقوت حموى ، صفدى نيز ، در شرح حال قطان مروزى ، كتاب كيهان شناخت را از آثار وى معرفى كرده است « 3 » و در منابع متأخر نيز ، يكى از آثار قطان مروزى را ، همين كتاب دانسته‌اند . « 4 » بنابراين انتساب كتاب كيهان

--> ( 1 ) . مجلهء شرق ، دورهء اوّل ( شهريور 1310 ) ، 9 / 533 - 539 . ( 2 ) . همان ، دورهء اول ( 1309 - 1310 ش ) ، 9 / 605 . ( 3 ) . الوافى بالوفيات ، 12 / 141 . ( 4 ) . به‌عنوان نمونه نگاه كنيد به : تاريخ اديان در ايران ، صفا ، 2 / 965 - 967 ؛ گنجينهء سخن ، صفا ، 2 / 141 ؛ تاريخ نظم و نثر در ايران ، نفيسى ، 1 / 127 سبك‌شناسى ، ملك‌الشعراى بهار ،